Blog over fotografie

Google is geen beeldbank (6)

Help! Hoe zit het nu met auteursrechten op foto’s? Wanneer mag ik een foto nu wel of niet gebruiken?

Om dat duidelijk en inzichtelijk te maken heeft brancheorganisatie DuPho een checklist gemaakt. Deze checklist kun je hier downloaden.

Raadpleeg bij twijfel altijd een specialist! Dat kan een fotograaf maar ook een advocaat op het gebied van Intellectueel Eigendom (IE) zijn.

 

Google is geen beeldbank (5)

Help! De fotograaf wil een vergoeding voor een publicatie zonder toestemming…

Ja dat kan, en hij staat zeer waarschijnlijk in z’n recht! Wat net zoals bij gebruik van muziek of bijv. software hoort bij het gebruik van een foto ook vaak een vergoeding. Normaal gesproken zal een fotograaf vooraf en afhankelijk van het soort gebruik een vergoeding vaststellen. Ga je daarmee akkoord, en ook met evt. aanvullende voorwaarden zoals naamsvermelding, dan is het netjes geregeld.

Vaak gaan bedrijven en organisaties via Google op zoek naar de juiste foto(‘s) voor hun publicatie. Als die gevonden is vergeet men vaak de volgende stap: op zoek naar de maker om toestemming te vragen. Vaak hoor ik als fotograaf: “ja die heb ik op Google gevonden…” maar dat is (helaas) geen excuus. Zoals ik in een eerdere blog verteld heb, Google is een zoekmachine en geen beeldbank. Google laat zien welke foto’s ergens op het internet gebruikt worden.

Na het gebruik zonder toestemming kan een fotograaf een schadevergoeding eisen. Het direct verwijderen van de foto nadat de fotograaf het misbruik heeft gemeld is helaas niet voldoende. Er is zonder toestemming gepubliceerd dus blijft een schadevergoeding van kracht.

Ik breng Alpe d’HuZes in beeld! (2)

Ik ga naar Alpe d’HuZes, en ik neem (o.a.) mee…

Alpe-dHuzes-fotografie.jpg

Nog anderhalve week, dan is het zo ver! Dan reis ik samen met Wilma Groot​ af naar Frankrijk om een week lang alles van Alpe d’HuZes in beeld te brengen!

Ik maak onderdeel uit van de groep fotografen waarmee wij zoveel mogelijk facetten van dit event gaan vastleggen. Al een aantal keren samen geweest, en wat een fijne mensen zitten er in deze groep, maar ook alle andere vrijwilligers zijn betrokken mensen met hetzelfde doel voor ogen!

alpe-dhuzes-evenement-frankrijk

Naast een tandenborstel en schone onderbroek, gaat de auto voornamelijk vol met camera’s en allerlei andere apparatuur. In totaal 3 spiegelreflex camera’s, 2 full HD webcam’s en 2 mini pc’s als fotografische basis.

Ondanks dat ik al zoveel gezien en gehoord heb over wat Alpe d’Huzes is en met je doet, heb ik het gevoel dat ik het pas in Frankrijk ga begrijpen. Dat maakt dat ik er ontzettend naar uit kijk!

Natuurlijk kan dat niet zonder sponsoren, ik prijs mij gelukkig met de ruim 20 bedrijven die via mij ook Alpe d’HuZes steunen, ze staan allemaal genoemd op mijn speciale Alpe d’HuZes webpagina: https://marcovanammersfotografie.nl/#breng-alpe-dhuzes-beeld

magneetsicker 700 x 400 mm.indd

Ik breng Alpe d’HuZes in beeld! (1)

Nog ruim 4 weken en dan is het zo ver! Zaterdag 28 mei vertrekken Wilma en ik naar Frankrijk om als vrijwilliger bij het Alpe d’HuZes event als fotograaf en bij de beeldredactie een steentje bij te dragen! Na een overnachting onderweg komen we zondag de 29e aan. Voor ons de eerste keer dat we Alpe d’HuZes beleven dus de eerste dag zal voornamelijk rondkijken en oriënteren zijn.

alpe-dhuzes-evenement-frankrijk

Maar veel tijd om te relaxen en rustig aan te doen zal er niet zijn. Vanuit het fotografen team is een draaiboek gemaakt van ruim 20 pagina’s! Naast de 2 dagen dat deelnemers de beklimming van de Aple d’Huez aangaan, zal het fotografenteam (11 fotografen) ook de voorbereidingen, opbouw en allerlei andere zaken rondom het event vastleggen.

Dagelijks zal er een digitaal magazine worden gemaakt en verspreid, dat kan natuurlijk niet zonder beeldmateriaal. Naast interviews, columns, een dagverslag, kids, krijgen de fotografen veel ruimte om beeldmateriaal in het dagmagazine te tonen. Een foto zegt toch meer dan 1000 woorden…

Mijn focus is het maken van time lapse video’s. Met een time lapse kun je een proces, gebeurtenis of event samenvatten in een korte video van enkele minuten. Op YouTube zijn een aantal time lapse video’s van 2015 terug te vinden: https://www.youtube.com/user/alpedhuzes en bijv. https://www.youtube.com/watch?v=Leg-9tvgf9o

Als alles lukt kan ik 3 verschillende time lapse opnames tegelijkertijd maken! Ik ga naar Frankrijk met 1 spiegelreflex camera voor dat doel plus 2 mini pc’s met een HD webcam. Daarnaast neem ik ook 2 camera’s mee voor ‘gewone’ foto’s. Ik wil eigenlijk niet weten met hoeveel foto’s ik uiteindelijk weer thuis kom. 😉 Dat maakt ook eigenlijk niet uit, belangrijkste doel is om dit bijzondere evenement goed en opvallend in beeld te brengen!

Natuurlijk nog even aandacht voor de bedrijven en mensen die via mij ook Alpe d’HuZes sponsoren: https://marcovanammersfotografie.nl/bedrijfsfotografie/breng-alpe-dhuzes-beeld/

Google is geen beeldbank (4)

Ach, ik gebruik gewoon die foto, de fotograaf komt er toch niet achter!

Voor het gebruik van een foto, zeker bij commerciële doeleinden, zal een fotograaf een vergoeding vragen. De hoogte hiervan zal over het algemeen afhangen van de soort media, verspreidingsgebied, doel, etc.. De fotograaf levert in feite een product of dienst en daarvoor moet gewoon betaald worden.

Wordt een foto toch gebruikt zonder de vereiste toestemming en de fotograaf komt er achter, dan kan hij middels een aantal sancties compensatie afdwingen bij degene die verantwoordelijk is voor de publicatie of gebruik. Zeker in het geval dat een foto ingezet wordt voor een commercieel doel. In dit blog item komen een aantal van die sancties aan de orde die een fotograaf kan (laten) opleggen bij oneigenlijk gebruik.

Bezint eer ge begint…

Allereerst een schadevergoeding, zeg maar een boete, voor het gebruik zonder toestemming. Een professioneel fotograaf haalt z’n inkomen uit het verkopen van foto’s. Als een foto gebruikt of gepubliceerd wordt dan zal daar een vergoeding tegenover staan. Vergelijk het met het gebruik van muziek, voor iedere keer als muziek publiekelijk ten gehore wordt gebracht horen daar ook auteursrechten voor afgedragen te worden.

Nu hoor je vaak: “ja maar je hebt de foto al gemaakt, dus waarom zou ik moeten betalen?”. In feite betaal je ook niet voor het maken maar voor het gebruik van het beeld.

Naast de schadevergoeding kan de fotograaf ook eisen dat de foto direct verwijderd wordt (online publicatie), de gehele publicatie ingeleverd moet worden voor vernietiging (gedrukte publicatie) en zelfs (een deel van) de winst aan hem wordt uitgekeerd! Verder is het bij overtredingen van het auteursrecht mogelijk om alle kosten voor juridische bijstand en voor het uitvoeren van een eventueel vonnis te verhalen op de partij die de overtreding heeft begaan.

Vaak hoor je als het gaat over de hoogte van de schadevergoeding “maar dit is ook promotie voor de fotograaf dus het geeiste bedrag is te hoog” en ook naamsvermelding wordt aangedragen als excuus, hier kom ik in een volgende item op terug.

Google is geen beeldbank (3) over auteursrecht

Naamsvermelding of promotie als compensatie voor het (gratis) gebruik van een foto?

Even heel kort door de bocht: naamsvermelding is verplicht en de fotograaf bepaalt of iets promotie voor hem is of niet! En natuurlijk niet pas achteraf mee aankomen…

Eigenlijk moet je als fotograaf blij zijn dat iemand je foto wil gebruiken! Je foto komt op een website terecht, of op een flyer, dat is natuurlijk allemaal gratis promotie voor jou als fotograaf! Enige puntje is natuurlijk wel dat dan in ieder geval een naamsvermelding bij de foto moet staan. Om achteraf met dit excuus te komen als een foto zonder toestemming is gebruikt zal over het algemeen weinig indruk maken.

 

blog-auteursrecht-naamsvermelding

 

Natuurlijk is een fotograaf blij als er belangstelling is voor zijn foto(‘s), en natuurlijk is hij wel eens bereid om dan gratis beeldmateriaal beschikbaar te stellen, maar wel in de gevallen waarvoor hij kiest! Vergelijk nu een de volgende situatie met het gratis gebruik van een foto:

Bakker, je bakt heerlijk brood, als ik het gratis krijg zal ik iedereen vertellen hoe lekker het is!

 Ik ben heel benieuwd welke bakker hier op in gaat… dus waarom zou een fotograaf dit wel doen? Het wordt een ander verhaal als je zegt:

Bakker, in ruil voor je heerlijke brood maak ik foto’s voor jou die je op je website kunt gebruiken!

Als beide partijen dit zien zitten is dat natuurlijk prima. En zo niet, dan moet er gewoon betaald worden…

Volgens het auteursrecht is naamsvermelding verplicht, al zijn er natuurlijk situaties te bedenken waarbij het niet praktisch is. In dat soort gevallen zal enkel de fotograaf daar over kunnen beslissen en wel of geen toestemming daarvoor geven.

Google is geen beeldbank (2) over auteursrecht

Wat is nu eigenlijk auteursrecht? En hoe werkt dat nu precies met foto’s?

Op de website Auteursrecht.nl staat een heldere beknopte omschrijving van wat auteursrecht nu inhoudt:

Als iemand iets origineels heeft gemaakt, is het natuurlijk niet de bedoeling dat iemand anders daar zomaar mee aan de haal kan gaan. Daarom is het auteursrecht in het leven geroepen. Auteursrecht wordt met een Engels term ook wel ‘copyright’ genoemd.

Het auteursrecht valt binnen de term intellectueel eigendom (IE) wat zoveel zegt als dat iemand iets nieuw en uniek creeert hij of zij het (intellectueel) eigendom daarover bezit. IE is een heel ruim begrip, hier vallen bijvoorbeeld ook uitvindingen (octrooi) onder. Wikipedia omschrijft het als volgt:

Intellectuele eigendom (IE) is een verzamelnaam voor een aantal rechten die zijn vastgelegd in nationale en internationale wetten. Onder intellectuele-eigendomsrechten worden de quasi-exclusieve rechten van rechthebbenden op een voortbrengsel van de menselijke geest verstaan.

Google-is-geen-beeldbank-afbeelding-opslaan

In de fotografie draait het voornamelijk om het auteursrecht (voor de fotograaf) en als er personen ‘herkenbaar’ in beeld zijn gebracht het portretrecht (voor de geportretteerde). Herkenbaar staat tussen aanhalingstekens want dat recht kan al gelden zonder dat het gezicht van een persoon maar een heel kenmerkend (en dus herkenbaar) deel van een persoon zichtbaar is op een foto.

Kort gezegd komt het auteursrecht op een foto neer op het recht om te bepalen wat er met een foto gebeurd wat publicatie en verveelvoudiging betreft. Iedereen die foto’s maakt heeft in principe dat recht automatisch, en publicatie of gebruik van een foto mag dus enkel na toestemming van de betreffende maker.

De opmerking “ja, maar ik heb de foto op Google gevonden…” is dus geen excuus om die foto te gebruiken voor wat voor doel dan ook! Zoals in het vorige blog item beschreven is Google een zoekmachine waarmee je dus ook op zoek kunt gaan naar foto’s op internet. Ook een opmerking als “maar op die website wordt de foto ook al gebruikt…” is nog steeds geen excuus om zonder toestemming een foto te gebruiken.

 

Google is geen beeldbank (1) over auteursrecht

Onder deze titel wil ik al enige tijd een blog item posten op mijn website. Het onderwerp waarover dit gaat is het auteursrecht dat op (alle) foto’s rust. Inderdaad, op alle foto’s, niet enkel professionals, maar iedereen die foto’s maakt heeft in principe het auteursrecht daarover. Met dit recht kan de maker beslissen wie een foto van hem/haar mag publiceren en of daar een vergoeding tegenover staat.

MCvA_20121215_0142

Nu kun je denken “tja zijn mijn vakantiefoto’s iets om druk over te maken?” Het antwoord is: misschien ja! Want stel je voor dat een reisorganisatie jouw vakantiekiekje gebruikt voor een landelijke campagne, en daar dus aan verdient, zou je daar dan niet iets voor terug willen zien?

In 1 van de komende blog items kom ik terug op de fotowedstrijden van grote bedrijven, die in feite zijn opgezet om goedkoop aan foto’s te komen. Later meer over die wedstrijden.

Even terug naar de titel: Google is geen beeldbank! En inderdaad, Google is een zoekmachine die ook zoekresultaten in de vorm van foto’s kan laten zien. Foto’s die dus ergens op internet staan en waarop zeer waarschijnlijk auteursrechten rusten. Soms stellen fotografen foto’s rechtenvrij ter beschikking, soms met een aantal randvoorwaarden (naamsvermelding), maar uiteindelijk bepaald de fotograaf de regels. Ook over naamsvermelding kom ik in 1 van de items wat uitgebreider terug.

Workshop fotografie basis

Mijn uiteindelijke doel is voornamelijk bewustwording. Bewustwording van alle do’s en don’ts rondom foto’s, de spelregels en wat eventuele gevolgen zijn als de regels niet worden nageleefd.

Mocht je vragen hebben hierover, laat het mij weten. Wellicht dat ik er dan uitgebreid in een blog item op terug kom.